Çekişmeli Boşanmada Mal Paylaşımı Nasıl Yapılır?
Boşanma davaları yalnızca eşlerin evlilik birliğini sona erdirmesiyle sınırlı değildir. Özellikle çekişmeli boşanma davalarında, taraflar arasında en çok uyuşmazlığa neden olan konuların başında mal paylaşımı gelmektedir. Yıllar içinde edinilen taşınmazlar, araçlar, banka hesapları, şirket hisseleri ve diğer malvarlığı değerleri; boşanma sürecinde ciddi hukuki ihtilaflara konu olabilir.
Çekişmeli boşanmada mal paylaşımı, sanılanın aksine otomatik veya eşit şekilde gerçekleşmez. Mal rejimi, evlilik tarihi, edinim şekli, katkı payları ve kişisel mallar gibi birçok kriter dikkate alınarak değerlendirme yapılır. Bu nedenle sürecin hukuki bilgi ve tecrübe gerektirdiği unutulmamalıdır.
Çekişmeli Boşanma Nedir?
Çekişmeli boşanma; eşlerin boşanma, nafaka, velayet, tazminat veya mal paylaşımı gibi konularda anlaşamaması durumunda açılan boşanma davasıdır. Bu tür davalarda:
-
Taraflar karşılıklı iddialar ileri sürer
-
Kusur durumu tartışılır
-
Deliller sunulur
-
Tanıklar dinlenir
Çekişmeli boşanmalarda mal paylaşımı genellikle ayrı bir dava olarak yürütülür ve boşanma davasının kesinleşmesinden sonra açılır.
Mal Paylaşımında Hangi Mal Rejimi Uygulanır?
Mal paylaşımının nasıl yapılacağı, eşler arasında geçerli olan mal rejimine göre belirlenir.
1. Edinilmiş Mallara Katılma Rejimi (Varsayılan Rejim)
01.01.2002 tarihinden sonra evlenen eşler için yasal mal rejimi edinilmiş mallara katılma rejimidir.
Bu rejime göre:
-
Evlilik süresince edinilen mallar paylaşılır
-
Kişisel mallar paylaşıma dahil edilmez
-
Her eş, diğer eşin edinilmiş mallarının yarı değerini talep edebilir
2. Mal Ayrılığı Rejimi
Eşler evlenmeden önce veya evlilik sırasında noter aracılığıyla mal ayrılığı sözleşmesi yapmışsa, her eş yalnızca kendi adına kayıtlı mallar üzerinde hak sahibidir.
Bu durumda:
-
Paylaşım yapılmaz
-
Herkes kendi malını alır
3. Paylaşmalı Mal Ayrılığı ve Mal Ortaklığı Rejimleri
Uygulamada daha nadir görülen bu rejimler, sözleşme ile belirlenir ve paylaşım şekli sözleşmeye göre yapılır.
Çekişmeli Boşanmada Hangi Mallar Paylaşılır?
Edinilmiş Mallar (Paylaşıma Dahil)
-
Evlilik süresince alınan evler
-
Araçlar
-
Maaş, prim, ikramiye gelirleri
-
Banka hesaplarındaki birikimler
-
Şirket hisseleri (edinim evlilik içinde ise)
-
Emeklilik ve kıdem tazminatları (evlilik süresine isabet eden kısım)
Kişisel Mallar (Paylaşıma Dahil Değil)
-
Evlilikten önce alınan mallar
-
Miras yoluyla elde edilen mallar
-
Bağış yoluyla kazanılan mallar
-
Manevi tazminat alacakları
-
Kişisel kullanım eşyaları
Ancak kişisel mallara katkı yapıldıysa, katkı oranında alacak talep edilebilir.
Çekişmeli Boşanmada Mal Paylaşımı Davası Ne Zaman Açılır?
Mal paylaşımı davası:
-
Boşanma davası devam ederken açılamaz
-
Boşanma kararının kesinleşmesinden sonra açılır
-
Zamanaşımı süresi 10 yıldır
Bu süre içinde dava açılmaması halinde mal paylaşımı talep hakkı kaybedilir.
Mal Paylaşımında Kusurun Etkisi Var mı?
En çok merak edilen konulardan biri de kusurun mal paylaşımına etkisidir.
Genel kural:
?? Kusur, mal paylaşımını etkilemez.
Ancak istisnai durumlarda:
-
Mal kaçırma
-
Hileli işlemler
-
Evlilik birliğine ağır zarar veren davranışlar
gibi durumlarda mahkeme hakkaniyet indirimi yapabilir.
Eşlerden Biri Mal Kaçırırsa Ne Olur?
Çekişmeli boşanmalarda sık karşılaşılan durumlardan biri de mal kaçırmadır. Eşlerden biri:
-
Mallarını üçüncü kişilere devreder
-
Banka hesaplarını boşaltır
-
Sahte borçlar oluşturur
Bu durumda:
-
Muvazaa iddiası ileri sürülebilir
-
Tapu iptal ve tescil davası açılabilir
-
Kaçırılan mallar paylaşım hesabına dahil edilir
Mal Paylaşımında Taşınmazlar Nasıl Değerlendirilir?
Taşınmazların paylaşımında:
-
Tapu kayıtları
-
Satın alma tarihi
-
Evlilik süresi
-
Ödeme şekli
detaylı şekilde incelenir.
Mahkeme genellikle:
-
Bilirkişi incelemesi yapar
-
Güncel piyasa değerini esas alır
-
Değer üzerinden alacak hesabı yapar
Şirket, Hisse ve Ticari Malların Paylaşımı
Eşlerden birinin şirket ortağı olması halinde:
-
Şirketin kendisi paylaşılmaz
-
Evlilik süresinde edinilen hisse değeri paylaşılır
-
Bilirkişi tarafından şirket değeri hesaplanır
Bu tür dosyalar teknik ve karmaşık olduğu için profesyonel hukuki destek son derece önemlidir.
Mal Paylaşımı Davası Ne Kadar Sürer?
Mal paylaşımı davaları:
-
Dosyanın kapsamına
-
Malların sayısına
-
Bilirkişi incelemelerine
bağlı olarak 1,5 – 3 yıl arasında sürebilmektedir.
SIK SORULAN SORULAR (SSS)
Çekişmeli boşanmada mal paylaşımı otomatik mi yapılır?
Hayır. Mal paylaşımı için ayrı dava açılması gerekir.
Boşanmada ev kimin üzerineyse o mu alır?
Hayır. Ev evlilik içinde alınmışsa tapu kimin adına olursa olsun paylaşılır.
Aldatılan eş daha fazla mal alabilir mi?
Genel olarak hayır. Kusur mal paylaşımını etkilemez.
Evlilikten önce alınan ev paylaşılır mı?
Hayır. Ancak evlilik içinde katkı varsa katkı payı talep edilebilir.
Mal paylaşımı davası açılmazsa ne olur?
10 yıl içinde açılmazsa hak kaybı oluşur.
Hukuki Bilgilendirme
Bu yazı yalnızca bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. İçerikte yer alan bilgiler hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Her boşanma ve mal paylaşımı davası, somut olayın özelliklerine göre farklı değerlendirilir. Hak kaybı yaşamamak adına detaylı bilgi ve profesyonel hukuki destek için mutlaka bir hukuk bürosu ile görüşmeniz tavsiye edilir.